Programma
Dit is een midweekse trip naar een paar locaties rond de Baltische Zee, met Kopenhagen en het Poolse Gdynia als overnachtingsplaatsen.
Kopenhagen
Ik begin mijn trip direct vanaf het vliegveld met een bezoek aan het Arbeidersmuseum. Hier heb ik om drie uur afgesproken met degenen die verantwoordelijk zijn voor de nominatie van een internationaal werelderfgoed voor “paleizen” van de arbeidersbeweging. Volgend jaar valt de beslissing.
Het museum zelf is druk met oudere Denen; er is ook een bijeenkomst in de grote zaal. Ik mag daar snel nog even een kijkje nemen voordat de deuren dichtgaan. Marie en Christl van het nominatieteam nodigen me uit voor de koffie in het eigen café.
Het is een allerleukst gesprek over allerlei werelderfgoednominatiedetails. Daarna krijg ik nog een rondleiding door het gebouw, dat sinds het eind van de 19de eeuw vele levens en verbouwingen heeft gehad. Het is niet zo groots als De Vooruit in Gent, een andere component van deze nominatie, waar ik vorig jaar al eens was.
Op mijn laatste ochtend in Kopenhagen bezoek ik nog het Nationaal Museum. Ik probeer dit in elk land te doen, en hier was ik nog niet eerder geweest. Nou, het viel bepaald niet mee. Als ik ergens een hekel aan heb in een museum, is het als er geen duidelijke route is. En zeker voor een nationaal museum verwacht je door de geschiedenis van het land geleid te worden. Ik begin op de bovenste verdieping, maar daar zijn alleen Egyptische en Grieks-Romeinse museumstukken.
Een verdieping lager wordt de meer recente geschiedenis van Denemarken verbeeld, op een wijze die net zo goed voor Nederland als bijna elk ander land in West-Europa zou kunnen gelden.
Ik zet uiteindelijk mijn geld op de ruimte die gewijd is aan de Vikingtijd. Hier is een audiovisueel spektakel gemaakt. Je krijgt een koptelefoon op met een verteller, die vertelt als je je binnen een bepaalde context bevindt. Alleen werkt het niet zo goed. Hier en daar sta ik wat langer stil bij fijne beeldjes uit de Viking-tijd.
#1004: Møns Klint
Wat is het?
Møns Klint is een 6 km lange krijtklif langs de kust die de impact van glaciotectoniek laat zien. Het is ontstaan tijdens de laatste ijstijd: het is een voormalige zeebodem die omhoog is geduwd en geplooid. Dit proces is zichtbaar in de verschillende lagen van de kliffen. Door de voortdurende erosie komen er nieuwe inzichten in de geologische geschiedenis van de klif aan het licht en worden fossielen blootgelegd.
Cijfer: 4 (Het is niet zo bijzonder en je kunt het ook niet zo goed zien)
Toegang: De entree is gratis, maar je moet wel betalen voor het parkeren.
Hoeveel tijd: 2 uur.
Opvallend: De rit van de luchthaven van Kopenhagen naar Møn duurt ongeveer 1 uur en 45 minuten. De hele weg is het landschap zoals je van Denemarken zou verwachten (vlak, groen, saai), totdat je via een brug het eiland Møn bereikt. Hier verschijnen de eerste heuvels, glooiende groene heuvels. Sommige van de meer afgeronde heuvels zijn door mensenhanden gemaakt, grafheuvels uit het verleden. Andere maken deel uit van wat bekend staat als “kame- en keteldaltopografie”: een landschap van heuvels (kames) en depressies (keteldalen) die zijn ontstaan tijdens de laatste fase van de gletsjerterugtrekking, toen smeltende, stilstaande ijsblokken holtes creëerden, terwijl met sediment gevulde ijsspleten of tunnels heuvels vormden.
Dan, plotseling, ongeveer 3 km voor de oostkust, verandert de omgeving totaal. Je komt in een donker en dicht bos terecht, waarbij de weg abrupt op en neer gaat om de hoogteverschillen van de vele heuvels te overbruggen. Het bos is het “Klinteskoven” (klifbos), met beukenbomen die zich hebben aangepast aan de bijzonder voedselarme grond.
Ik parkeer mijn auto bij het GeoCenter, het grote bezoekerscentrum van de site. Hoewel het nog gesloten is tot Pasen, is het een voor de hand liggend startpunt voor wandelingen langs de kliffen. Op de (betaalde!) parkeerplaats staan zo’n 20 andere auto’s, hun eigenaren duidelijk aangetrokken door het stralende, zonnige weer van vandaag. Om de kliffen te zien, kun je kiezen uit 3 opties: naar rechts, naar links of naar beneden! Ik probeer ze alle drie.
Er is een lange wandelroute van 7,7 km (plus dezelfde weg terug) langs de hele kustlijn. Ik begin daarmee, in de hoop een mooi uitzicht te hebben vanaf de rand van de kliffen. Helaas blijkt dit niet de beste keuze. De wandeling zelf is makkelijk te volgen en niet moeilijk, maar het uitzicht wordt grotendeels belemmerd door takken. Na drie bochten ben ik er al op uitgekeken.
Dus na een uurtje of zo loop ik terug en besluit ik om naar het strand af te dalen. Ik zag op tegen de lange trap, maar het valt mee. De houten trap is goed ontworpen, met veel platformpjes ertussen en bankjes om even uit te rusten. Bijna onderaan is een uitstekend uitkijkplatform, waar veel van de bekende foto’s van de klif lijken te zijn genomen. Niet voor het eerst tijdens mijn bezoek baal ik ervan dat ik mijn superzoomcamera niet heb meegenomen. De kliffen worden hier gebruikt door slechtvalken om te nestelen, en je kunt ze zelfs met het blote oog zien (maar niet met een telefooncamera). Op het strand zelf sta je oog in oog met het krijt en kun je ook de vuursteenlagen erin goed zien.
Na 2 uur heb ik het idee dat ik alles wel gezien heb. De meeste bezoekers lopen niet eens verder dan het eerste uitkijkpunt. Ik heb niet veel zin om de kleinere geologische verschijnselen in het binnenland verder te verkennen, maar ik maak nog wel een korte stop bij de grafheuvels van Busene Have. Het eiland Møn was een belangrijk centrum tijdens het Neolithicum en de Bronstijd vanwege de ruime beschikbaarheid van vuursteen. Verspreid over het landschap, vaak langs de weg of in landbouwvelden, zie je staande stenen of graven uit die periode.
Gdynia
Gdynia werd in 1926 gebouwd als een gloednieuwe havenstad om Polen van een zeehaven te voorzien, terwijl het nabijgelegen Gdansk een moeilijk toegankelijke, pro-Duitse “Vrije Stad” was. De architectuur wordt gedomineerd door het “Nautisch Modernisme”, waarbij gebouwen ontworpen zijn om op schepen te lijken of nautische thema’s vertonen. Het doel was toekomstgericht: schepen, snelheid en internationale handel. Jonge Poolse architecten pasten het “modernisme” toe op dit doel.
Na aankomst met de rechtstreekse trein vanaf de luchthaven van Gdansk, verblijf ik een nacht aan de hippe waterkant. De volgende ochtend bezoek ik de modernistische wijken tijdens een twee uur durende wandeling. Ik heb een route uitgestippeld met de belangrijkste gebouwen, gecombineerd met de wandeling door de Swiejotanska-straat van de website Modernizm Gdyni.
De modernistische gebouwen uit de jaren 20 zijn niet altijd even makkelijk te vinden, dus ik moet ook op de huisnummers letten. De meeste zijn wit en veel (vooral de stedelijke monumenten) hebben een informatiebordje met uitleg in het Pools, Engels en braille.
Het “probleem” met Gdynia is dat de overgebleven modernistische gebouwen verspreid over het stadscentrum liggen en het niet domineren. Het centrum heeft ook een groot aantal flatgebouwen uit de socialistische tijd, vaak kleurrijk overgeschilderd.
De beste voorbeelden van de modernistische nautische stijl lijken de hoekpanden te zijn, waarschijnlijk omdat de vloeiende lijnen daar goed tot hun recht komen. De rest van de gebouwen in het blok is van latere datum, maar is over het algemeen zo ontworpen dat ze het oorspronkelijke ontwerp niet verstoren.
Het beste van het stadscentrum en de “architectuur” is eigenlijk het straatontwerp, met zeer lange zichtlijnen, die van het treinstation tot aan de haven reiken.
Praktische info
Vervoer
Ik vloog met KLM Amsterdam – Kopenhagen en Gdansk – Amsterdam, en tussendoor met SAS Kopenhagen – Gdansk. Alledrie zijn maar korte vluchten. In Gdansk waren we zelfs zo vroeg dat er nog geen trap en bussen klaarstonden om ons naar de terminal te vervoeren.
Zowel in Kopenhagen als de omgeving Gdansk/Gdynia is het openbaar vervoer erg goed. Vanaf het vliegveld ben je al in een kwartiertje in het centrum van Kopenhagen, en vanaf het vliegveld van Gdansk gaat er elk half uur een rechtstreekse trein naar Gdynia.
Alleen om het werelderfgoed van Møns Klint te bereiken had ik wel een huurauto nodig (in de zomer zijn er ook daar zelfs bussen tot aan de deur van het bezoekerscentrum). Het was een gemakkelijke rit van 1u45 vanaf het vliegveld van Kopenhagen, met weinig verkeer.
Overnachtingen
Omdat dit een tripje voor mijn verjaardag was, mocht ik van mezelf dit keer 4-sterrenhotels kiezen!
WIDE hotel, Kopenhagen: net, rustig hotel in het centrum, vlakbij het station. Goed ontbijtbuffet in prettige eetzaal. 190 EUR inclusief ontbijt
Courtyard by Marriott, Gdynia: Groot, modern zakenhotel aan de haven, zo’n 20 minuten lopen vanaf het treinstation. 86 EUR inclusief goed ontbijtbuffet.
Eten
Naar beide landen ga je niet echt voor het eten, dus ik behielp me met Thais, McDonald’s en Fish & Chips.
World Heritage Traveller 
Leave a comment