Programma
Om het 10-jarig jubileum van onze Florence-groep te vieren is de keuze gevallen op de Noordoost-Italiaanse steden Verona, Vicenza, Mantua en Padua. Ik heb ze allemaal al eerder bezocht, maar de regio is schitterend en het gezelschap vast ook prima. Én ik kan mijn laatste werelderfgoed op Italiaanse bodem er makkelijk aan vastknopen door in Bologna te starten.
Het programma is:
| Datum | Doen | Plaats | Hotel |
| 7-okt | Amsterdam – Bologna KLM 14:45 – 16:35, Marconi Express monorail naar Bologna Centraal | Bologna | Albergo Centrale |
| 8-okt | Fietstocht door het Evaporite Karst (Gessi Bolognesi) werelderfgoed | Bologna | Albergo Centrale |
| 9-okt | Nog een paar uur in Bologna. Trein naar Verona, in de namiddag eerste stadswandeling | Verona | Hotel Firenze |
| 10-okt | Dagtocht naar Padova | Verona | Hotel Firenze |
| 11-okt | Dagtocht naar Mantova | Verona | Hotel Firenze |
| 12-okt | Dagtocht naar Vicenza | Bologna | Bologna Airport Hotel |
| 13-okt | Bologna – Amsterdam KLM 13:10 – 15:15 | Thuis | Thuis |
#930: Evaporiete Karst
Wat is het?
De Evaporiete Karst en grotten in de noordelijke Apennijnen (op de Nederlandstalige Wikipedia wat lafjes vertaald als “Karst en grotten in de noordelijke Apennijnen”) omvat 9 natuurgebieden in het noorden van Italië. Ze zijn bekend om hun gipsafzettingen die, doordat ze zachter en oplosbaar zijn, ‘gaten’ in de rotsen hebben achtergelaten (zoals grotten en depressies). De grotten hier zijn ook de bakermat van de ontwikkeling van de speleologie.
Cijfer: 4 (De weersomstandigheden hielpen niet mee, maar dit is ook inhoudelijk gezien niet iets wat boven een regionaal park uitstijgt.)
Toegang: Geen entree.
Hoeveel tijd: Ik heb bijna 3 uur rondgefietst in de component Gessi Bolognesi, waarvan ongeveer de helft in de stromende regen.
Opvallend: Ik ben de enige die een fiets komt huren vandaag en de weersvooruitzichten zijn matig, maar ja, de afstanden hier zijn net te lang om te voet te doen en er rijden weinig bussen. Aangezien het een heuvelachtig landschap is, kies ik voor een e-bike.
Ik heb vooraf een route van 30 kilometer uitgestippeld. Ik ben de stad Bologna nog niet uit of het begint al te regenen. Gelukkig heb ik een doorzichtig plastic zakje meegenomen om mijn telefoon in te verpakken, zodat ik onderweg de navigatie kan blijven volgen. De fietsroute van Google Maps gaat door parken en over speciale fietspaden.
Het duurt erg lang voordat er ook maar iets van rotsen en heuvels zichtbaar wordt, pas zo’n twee kilometer voor mijn eerste bestemming, Farneto. Dit is één van de belangrijkste grotten van de Gessi Bolognesi. De grot zelf kun je alleen bezoeken op afspraak en via een specialistische rondleiding. Daarbuiten kun je wel naar de ingang lopen, en ik zie een hele schoolklas dat doen. Het is erg modderig dus ik laat het maar aan me voorbijgaan.
De valleien hier liggen parallel noord-zuid en zijn niet oost-west met elkaar verbonden. Ik fiets dus weer een stuk dezelfde weg terug, en sla dan de Via Croara in. Deze weg is een stuk steiler, de klimmetjes lukken me net in de eerste versnelling en met de elektrische ondersteuning aan. Vergezichten op rotswanden zijn er hier echter nog minder dan op de andere route.
Sommige ‘gaten’ in dit landschap zijn niet natuurlijk, maar door de mens veroorzaakt. Cava a Filo bijvoorbeeld is een voormalige gipsgroeve die voorzag in bouwmateriaal. Tijdens de mijnbouw hebben ze er overblijfselen van uitgestorven diersoorten gevonden, alsmede botten die de evolutionaire ontwikkeling van de wolf laten zien.
Ik had vooraf nog een derde stop in gedachten (bij de Parcheggio La Palazza), maar ik ben inmiddels nat genoeg en spoed mij terug naar Bologna. Het is nu vrijwel alleen nog maar bergaf gelukkig, dus ik moet zelfs opletten dat ik niet te snel ga.
Bologna
Drie jaar geleden was ik ook al in Bologna. Het is nog steeds een wat smoezelige studentenstad, maar in de vroege ochtend en late namiddag geven warmrode kleuren van de gebouwen het toch sfeer.
Op de vroege woensdagochtend loop ik 2 uur lang door de straten, losjes op zoek naar een paar bezienswaardigheden die ik vorige keer niet heb bezocht. De ontbijtbarretjes doen goede zaken, en er zijn er zoveel. Italiaanser kan het niet, en ik vind het bijna jammer dat ik in mijn hotel al een goed ontbijt heb gehad.
Ik loop eerst naar de Porta Saragozza, een oude stadspoort. Hier, vanaf de Arco Bonaccorsi begint de San Luca Portico wandeling. Het is een kleine 4 kilometer helemaal omhoog, maar daar heb ik vanochtend geen tijd voor. De hele wandeling omhoog naar het San Lucca klooster blijft dus op mijn bucket list staan. Net als gisteren tijdens het fietsen om de stad uit te komen valt op hoeveel verkeer er is.
Ik heb nog wat andere bezienswaardigheden op mijn lijstje staan. Ik loop over het Piazza Maggiore en langs de Palazzo dei Notai.
Een paar straten achteraf liggen de 13de eeuwse tombes van professoren van de Universiteit van Bologna. Er staan er twee op het Piazza San Domenico, en de andere drie staan op een rijtje aan de Piazza Malpighi. Het zijn bijzondere bouwwerken, afwijkend qua kleur (groen-wit) en vorm (piramide) van wat je verder in Bologna ziet. Het doet wat Marokkaans aan.
Op de terugweg ga ik nog even kijken hoe de stadstorens erbij staan. Vorig jaar was in het nieuws dat de ene wel zo ging hellen dat het een gevaar begon te vormen. Ze hebben nu inderdaad een deel van het pleintje afgezet (maar niet genoeg als hij om zou vallen om alle schade te vermijden). En aan de basis is de Garisenda-toren vastgezet met stalen pinnen en draden.
Verona
Op de eerste middag samen met de kunsthistorie studiegenoten doen we een rondwandeling door Verona. We starten bij de Basilica van San Zeno, eigenlijk al meteen het onbetwiste hoogtepunt van de stad.
In de straten lopen we langs het Castelvecchio en de Arco dei Gavi, een Romeins monument verplaatst in latere tijden.
De laatste ‘kerk’ is de Sant’Anastasia. Dit is de grootste in Verona, een gotisch gebouw. Van buiten niet zo bijzonder maar met veel decoratie van binnen zoals deze beelden:
We komen lang niet overal wat we gepland hadden.
Met twee anderen loop ik voor het eten nog een extra rondje. Wat opvalt is hoe hoog het water staat, het heeft erg geregend in andere delen van Italië. Hier in Verona is het alleen een beetje druilerig.
Padova
Met een wat vertraagde trein komen we aan in Padova. Hier ben ik zelfs al twee keer eerder geweest, maar ik weet dat het de moeite waard is. Door de vertraging zijn we wat krap op tijd voor ons tijdsslot voor de Scrovegni-kapel, maar het blijkt dat ze het allemaal niet zo nauw nemen met de tijd vandaag. Er zijn zelfs nog voldoende tickets over aan de kassa. Bij de kapel krijgen we weer het gebruikelijke recept van 15 minuten video en 15 minuten rondkijken, wat hier goed werkt omdat het dan binnen niet zo druk is. Desondanks lukt het me niet alle details te vinden die in de video worden aangeduid.
Naast de kapel ligt de Chiesa degli Eremitani. Deze is in 1944 vrijwel geheel verwoest en ontbeert ondanks de wederopbouw wat authentieke sfeer. We lopen verder door de stad en gaan binnen in wat ik voorheen een van de hoogtepunten vond: de enorme hal van het voormalige stadhuis, de Palazzo della Ragione. Nu is er een tentoonstelling van Yoko Ono en zijn ze aan het soundchecken voor een bijeenkomst, en is de sfeer wel een beetje weg.
Na de lunch bezoeken we de Basilica di Sant’Antonio de Padova (druk bezocht vanwege het heilige graf), de Oratorio di San Giorgio en vooral de doopkapel ernaast: de Battistero di San Giovanni. Het bezoek aan de doopkapel is tegenwoordig vergelijkbaar ingericht met die van de Scrovegni-kapel: met een groepje naar binnen, eerst een video kijken en dan een gelimiteerde periode in de kapel zelf. Je mag hier ook overal fotograferen. Via een audiogids wijzen ze je op alle details van de muurschilderingen.
Ik kan het niet laten om nog even te gaan kijken bij de Orto botanico di Padova (dat andere werelderfgoed in Padua). Het ligt om de hoek van de basiliek. Ik ga er niet naar binnen maar je kunt via de poort al een stukje door de tuinen lopen voordat je entree moet betalen.
Om 17.40 gaan we met de trein terug naar Verona. Daar eten we pizza die veel snijkunst vereist bij Casamatta Bistrot Verona.
Mantova
Tussen Verona en Mantova (Mantua) rijdt wat met recht een boemeltreintje genoemd mag worden. Sommige stukken rijdt hij niet harder dan 27 kilometer per uur. Na drie kwartier komen we aan in deze stad die ik in 2012 ook al bezocht. Ik herinner er me niet veel meer van.
We brengen de ochtend door in het Palazzo Ducale. Dit was eeuwenlang de thuisbasis van de familie Gonzaga, die Mantua aan zoveel kunstschatten geholpen heeft. Ze hebben hier dan ook kunst speciaal gemaakt voor het paleis (o.a. door Rubens) én een kunstverzameling van elders (veel Romeinse beelden). Het is een erg groot paleis, een combinatie van twee eigenlijk, met schier eindeloze reeksen kamers met wandtapijten etc. Het mooiste is de Camera degli Sposi aan het begin.
Al met al is het een typisch Europees pronkkasteel, en of je het mooi vindt is meer een kwestie van smaak dan in de monumenten van Padua.
Na de lunch doen we een stadswandeling. We zien het Palazzo Bianchi en gaan even de kathedraal in. Via het Palazzo del Podestà, en de Rotonda di San Lorenzo komen we bij de Basilica di Sant’Andrea, wat de meest imposante kerk is hier. Binnen is er een enorm tongewelf dat het hele schip overdekt. Centraal staat hier de Relikwie van het Heilig Bloed.
Al verder lopend zien we de oude vismarkt, de Loggia delle Pescherie. Het ligt mooi aan het water. Het ontwerp is van Giulio Romano, die ook het Palazzo del Tè bouwde. Het heeft dezelfde soort stenen met reliëf ertussen, maar hier zijn ze bedekt met een soort hierogliefen.
We sluiten af bij het Palazzo del Tè. Hier staan grote groepen scholieren te wachten om binnen te mogen. Wij mogen er alleen in groepjes van 5 tussendoor. Omdat ik er al eerder geweest ben en het ticket met 15 EUR erg aan de prijs is, sla ik deze over en ga met een reisgenote op een bankje in het naastgelegen park zitten. Het is heerlijk zonnig weer geweest vandaag, met stralend blauwe luchten.
Tegen zessen zijn we met de trein weer in Verona, waar we het beste van de week eten bij Bistro con Amore Vini e Cucina.
Vicenza
De trein brengt ons om 10 uur in Vicenza. Hier doen we in de ochtend een stadswandeling, begeleid door toelichtende praatjes. De stad is wat minder homogeen dan de andere die we de afgelopen dagen bezochten, maar er is genoeg moois zoals de facade van de kathedraal, de Loggia del Capitaniato en de Basilica Palladiana waarvoor de Renaissance architect Palladio het ‘omhulsel’ ontwierp (binnen zat en zit een markt).
In het Teatro Olimpico gaan we ook naar binnen. De ticketverkoper prijst de sound-and-light show aan, dus daar wachten we nog een kwartiertje op. Het is nogal kitsch, met gekleurde lichten en dramatische muziek. Maar het hele toneel, met het trompe-l’oeil-decor (je kijkt als het ware straatjes in) en zijn classicistische beelden, blijft indrukwekkend. In de binnenstad van Vicenza blijft dit het beste werk van Palladio en zijn opvolger Scamozzi.
Tegen het einde van de ochtend lopen we alvast naar de Villa Valmarana ai Nani, ruim een half uur buiten het centrum. Het blijkt dat je er ook goed kunt lunchen op hun mooie terras. De villa zelf, in privé-bezit, staat bekend om zijn muurschilderingen van de 18de eeuwse schilder Tiépolo en zijn zoon. De vader nam het hoofdgebouw voor zijn rekening, met wat zweverige klassieke thema’s. De zoon bedekte de meeste muren van het gastenverblijf, met in mijn optiek veel interessantere oriëntaalse afbeeldingen.
Slechts een paar minuten verder ligt het meesterwerk onder de villa’s van Palladio: de Villa La Rotonda. Hier ben ik tijdens mijn eerdere bezoek aan Vicenza niet verder gekomen dan het hek, maar nu zijn we op tijd voor de opening om 3 uur. We zijn zelfs als eersten langs de kassa (10 EUR p.p. als groep), zodat we ongestoord het perfect gevormde gebouw van alle kanten kunnen bekijken en fotograferen.
Binnen zijn er enkele kamers in de hoeken en een grote hal onder de koepel versierd met standbeelden en doorkijkjes naar de trappen. De koepel heeft ook een oculus (cirkelvormige opening in de top) en schilderingen. Het lijkt meer gepast voor een kerk, maar dit was een landhuis voor een graaf.
We gaan te voet terug naar het station, waar de wegen van de groep scheiden. Vanwege een aangekondigde treinstaking voor zondag moet ik (en enkele anderen) al een dag eerder terug naar de plek waarvandaan mijn vlucht naar huis vertrekt. Drie treinen en een stadsbus leveren me vervolgens voor de deur van mijn airporthotel in Bologna af.
Praktische info
Voorbereidingen
Weinig voorbereid – Rick is onze ‘groepsreisleider’. Hij werkte het gedetailleerde programma uit en op zijn aanraden installeerde ik vooraf de apps van Trenitalia en van de lokale busmaatschappij in Vicenza. Voor mijn eigen dag in Bologna reserveerde ik een paar dagen vooraf een e-bike bij Tour Emilia Romagna.
Vervoer
We liepen zo’n 12-20 kilometer per dag, dus het meeste vervoer betrof de eigen benen. Tussen de steden namen we de trein. De regionale treinen bleken altijd wel iets vertraagd (5-15 minuten), maar verder was het aangenaam toeven in moderne treinstellen tegen een lage prijs.
Overnachtingen
Bologna, Albergo Centrale: beetje ouderwets hotel, in het hartje van de stad. Matige wifi. Goed ontbijt.
Verona, Hotel Firenze: wat chiquer dan normaal, 4 sterren. Duurt een hele tijd voordat je de werking van alle snufjes in de kamer door hebt. Goede douche en goed ontbijt. Ligt op korte loopafstand van het station.
Bologna, Bologna Airport Hotel: echt luchthavenhotel (hoewel daar hemelsbreed nog wel een eindje van verwijderd), maar niet te duur dus OK voor één nacht.
Eten
We dineerden elke avond in Verona bij vooraf uitgekozen restaurants (met een groep van 15 moet je wel reserveren). Pizza bleek zo noordelijk in Italië niet de beste keus, maar de antipasti en de pasta’s waren prima.
Kosten
Ik heb het idee dat het wat duurder is in Noord-Italië dan de omgeving van Rome waar we 2 jaar geleden waren. Het komt ook wel door de ‘luxe’ keuzes voor hotel en restaurants die dit keer zijn gemaakt. Maar nog steeds is het niet erg duur voor de kwaliteit die je er voor terug krijgt – entreeprijzen zijn niet exorbitant en het regionale vervoer zelfs spotgoedkoop.
De kosten, gedeeld door 7 dagen en exclusief internationale vlucht, waren als volgt verdeeld:
| Land | Per dag | Hotels | Eten | Vervoer | Overig |
| Italië | 142 EUR | 82 EUR | 26 EUR | 17 EUR | 17 EUR |
World Heritage Traveller 
Leave a comment