Vertrek naar Abu Dhabi
14 November 2023, 14°
Ik vertrek ruim op tijd naar Schiphol, omdat er nogal wat vertragingen op het spoor zijn en ik ook nog wil eten bij mijn favoriete Toko2Go. Gelukkig heb ik een zitplaats op beide trajecten en het Indische eten smaakt lekker zoals altijd. Ik kom nog wel een pro-Palestijnse demonstratie tegen in de Schiphol stationshal, maar het gaat er rustig aan toe.
Om 20.55 vertrekt mijn vlucht naar Abu Dhabi met Etihad. Diep in de avond is het overal rustig op Schiphol – je bent zo door de controles en kunt rustig zitten. Er wordt ook veel verbouwd op het moment. Gate E22, vanwaar mijn vlucht vertrekt, ligt ergens achteraan in niemandsland.
Het is de eerste keer dat ik met de Etihad vliegmaatschappij vlieg. De stoelen zitten lekker en het TV scherm is groot. Het eten stelt weinig voor en er is ook niets extra’s. De vlucht duurt vandaag 5 uur en 45 minuten.
Naar Riyadh
15 November 2023, 32°
We komen op tijd aan om 6 uur, maar moeten dan nog 3 kwartier in het vliegtuig wachten omdat ze de luchtbrug niet aangesloten krijgen. We zijn geland op een nieuwe terminal en het werkt allemaal nog niet zo goed.
Ik ben wel zo door de paspoortcontrole en scoor een ontbijtje bij Costa Coffee. De terminal mag dan nieuw zijn, maar er vertrekt nog steeds een rechtstreekse bus naar Dubai. Die moet ik hebben omdat mijn vervolgvlucht vanaf het vliegveld daar is. Voor 35 AED (10 EUR) zit je 1 uur in de bus. Hij eindigt bij de Ibn Battuta Mall, waar je op de metro kunt stappen.
Ik ben veel te vroeg op het vliegveld, maar na enige aarzeling wil de medewerker van FlyNas me wel vast inchecken. Online inchecken lukte niet, wellicht omdat ze eerst mijn visum voor Saoedi Arabië wilden zien.
De FlyNas vlucht naar Riyadh blijkt halfleeg. Het is 1u35 vliegen en het is een uur vroeger in Saoedi Arabie dan in de Emiraten. Het vliegveld van Riyadh is niet zo groot en ik ben zo door alle formaliteiten heen, heb geld gepind en een sim kaart gekocht. Met een groene taxi laat ik me naar het hotel brengen.
Eerste indrukken: veel zand en chaotisch stadsverkeer. De taxichauffeur kan mijn hotel niet helemaal vinden ondanks dat we in de goede straat zijn. Ik denk het laatste stukje te gaan lopen, maar een oudere man in een bakkerij die ik de weg vraag wil daar niets van weten en brengt mij (met zijn volledig gesluierde vrouw op de passagierstoel) er naar toe. Ze wachten ook nog even tot ik binnen bevestig dat ik op het juiste adres ben. Vast een staaltje Saoedische gastvrijheid!
Riyadh
16 November 2023, 24°
Ik start de dag bij The Coffee Address in de buurt van mijn hotel. Het is een moderne coffeeshop met lekkere cappuccino en ik eet er een bagel met kaas en (fake) ham.
Om 10 uur heb ik gereserveerd bij het werelderfgoed in de buitenwijk Diriyah: het Turaif District. Dit was de geboortegrond van de moderne Saoedische staat. Lang verhaal kort: ik mag niet naar binnen! Alles is hermetisch afgesloten en vol bewakers, want “de Koning komt”. Er is een groots internationaal jongerenforum gaande, wat op koninklijke belangstelling mag rekenen (hoewel het me wat straf lijkt dat de koning zelf komt). Ik loop dus maar wat rond, in de hoop nog wat foto’s van een afstandje te maken. De bewakers worden zenuwachtig van mijn grote camera, dus die gaat maar weer de tas in.
Het beste slaag ik nog bij wat er uitziet als recente opgravingen: hier kan ik van dichtbij de voor Diriyah/Turaif kenmerkende bouwtechniek zien: huizen van adobe, met balken van palmhout, stenen zuilen en driehoekige openingen.
Meer in het ‘centrum’ (voor zover dat bestaat in Riyadh) ligt het Masmak Fort. Ook dit is een restant van de vroege dagen van de Saoedische hoofdstad. Het lijkt op de forten die ik eerder al eens in de Emiraten zag. Binnen is er een kleine tentoonstelling over de stadsgeschiedenis.
Dan ga ik te voet naar het Nationaal Museum. Riyadh is niet een erg voetgangersvriendelijke stad, maar hier weet ik toch vrij gemakkelijk via trottoirs in een half uurtje naar toe te lopen. Vlakbij ligt een prachtige watertoren, vergelijkbaar met die iconische drie in Koeweit. Onderweg zie ik dat er een metro wordt aangelegd (moet volgend jaar af zijn) en er staan fraaie, gekoelde bushokjes langs de weg.
Het museum (gratis entree) blijkt zeer de moeite waard, de hele geschiedenis van het land tot ongeveer de 19de eeuw komt aan bod. Er is een tentoonstelling over de weg die de profeet Mohammed aflegde van Mekka naar Medina, erg mooi gedaan met videobeelden en moderne kunst.
Na het museum eet ik bij een visrestaurant in de buurt. Ik vervoeg me in de familiesectie (met allemaal afgesloten hokjes).
Dan neem ik weer een Uber terug naar het hotel. Net als gisteravond is het verkeer weer een drama, continu langzaamrijdend. We doen er een uur over.
Naar AlUla
17 November 2023, 25°
Op een vrije vrijdagochtend is er eindelijk weinig verkeer in Riyadh. Met een Uber ben ik dan ook al in 20 minuten en voor 50 Riyal (12,5 EUR) op het vliegveld. De formaliteiten in domestic terminal 5 gaan vlot. Ik eet ontbijt bij een van de vele koffietentjes.
Om 10.20 vlieg ik met FlyNas naar AlUla. We komen iets na 12 uur aan. Het kost me weinig moeite een taxi te vinden: ik bestel een Uber, maar er staan ook ‘gewone’ taxi’s te wachten. Na een minuut of 20 rijden door een prachtig zandrode omgeving kom ik aan bij het hotel.
Ik check in en dump snel mijn spullen, en neem dan een taxi verder AlUla in om iets te eten. Dat doe ik bij een prima burgertentje in de AlManshiyah buurt. Ik zit zelfs buiten, maar het is hier wel erg heet.
In de buurt liggen de resten van een station aan de Hegra-spoorlijn, die in het begin van de 20ste eeuw Istanbul met Medina moest verbinden. De gebouwen zijn nu vervallen en van het spoor is niks meer te zien. Er staan nog wel twee houten treinstellen. Er is een keurig parkje omheen aangelegd (met zelfs een fietspad!).
Daarna loop ik wat dieper het plaatsje in op zoek naar een supermarkt. Uiteindelijk slaag ik goed, en neem weer een taxi via de Kaiian app terug naar het hotel. De Kaiian app is een soort primitieve uber – je moet cash betalen en ondanks dat ze weten waar je heen moet vraagt de chauffeur het toch nog een keer of 10.
Hegra
18 November 2023, 25°
Ik ben vroeg wakker want ik wil mijn vooraf gereserveerde tour naar Hegra niet missen! Dus sta ik al om kwart over zeven langs de kant van de weg te wachten op een taxi via de Kaiian app. Het duurt een minuut of 10 voor hij er is – ze moeten altijd uit het plaatsje AlUla komen, terwijl mijn hotel aan de doorgaande weg ligt. Het is een half uur rijden (22 rial/5,5 EUR) naar wat bekend staat als het Winterpark. Vanaf dit parkeerterrein vertrekken de tourbussen naar de archeologische site van Hegra. Er is een overdekte kiosk waar je kunt wachten en er zijn ook eetstalletjes.
Om half 9 vertrekt de bus met een internationale groep, waaronder zo’n 30 Filippijnse vrouwen die in Saoedi Arabie werken. We worden eerst naar weer een verzamelpunt gebracht, waar we wat te drinken en gedroogd fruit krijgen. Daarna stappen we in een andere bus en gaan we eindelijk het beschermde terrein op.
We maken op de tour van 2 uur 4 stops:
– Jabal AlAhmar: een mooie rots met rondom uitgehouwen graven.
– Qasr AlFarid: dit is de grootste, een op zichzelf staande tombe. Het is ook de enige die baat heeft bij een bezoek in de late namiddag vanwege de stand van de zon.
– Qasr AlBint: het complex met de ‘best’ versierde gevels. Alleen hier mag je één van de grotten betreden. Binnen vind je lege nissen waarin de mensen begraven lagen.
– Jabal Ithlib: dit is geen tombe, maar een Diwan (ceremoniële eetzaal), plus een mini-Siq. Deze laatste is in de winter zelfs gevoelig voor plotselinge overstromingen, de gids liet ons een video zien. Dit is ook het gebied met veel nissen waarin beelden van godinnen stonden, een heidens ritueel dat bij de latere islamitische voorbijgangers niet in goede aarde viel.
Na de tour duurt het even voor ik een taxi terug gevonden heb, maar met 10 minuten ben ik weer op weg. Ik ga eten in AlUla bij het AlUla Palace Restaurant & Kitchen. Ze zijn nog bezig met het gebed, maar ik mag gaan zitten wachten. Aan de grote gedekte tafel naast mij strijkt zowaar een Nederlandse groep neer. Van het plaatjesmenu kies ik een gerecht met kameel. Het doet me denken aan de gebarbecuede kameel die we in Tsjaad aten. Maar deze is gewoon gebakken en ligt in stukjes op een bed van dunne mie (of is het spaghetti?).
AlUla
19 November 2023, 26°
Een rustig begin van de ochtend. Om 10 uur bestel ik weer een Kaiian taxi en laat me naar het Winter Park brengen. De tour start pas om 11.45, maar ik kan er eerst nog koffie met een koekje nemen en in de schaduw op een terras zitten. Net als gisteren is het terrein bijna uitgestorven.
Er gaat alleen een Saoedisch gezin met me mee in de tourbus, maar bij de eerste stop (Dadan) worden we uitgebreid met een Amerikaanse groep en nog wat losse toeristen. Zoals bij elk bezoekerscentrum rond AlUla krijgen we weer iets te drinken en snacks (gedroogd fruit, cakejes) aangeboden. De gids legt hier binnen eerst de geschiedenis van Dadan uit, een beschaving van een paar eeuwen voor de Nabateers van Hegra. Ook zij hadden in rotsen uitgehouwen graven. Niet met zulke mooie façades, maar wel met beelden en reliëfs. We gaan eerst naar het uitkijkpunt waar we de leeuwentombes kunnen zien: een vierkant uitgehouwen graf net als alle andere, maar dan ‘bewaakt’ door twee fijn uitgesneden leeuwen. Erg mooi en met mijn zoomlens goed te zien.
Dan gaan we weer de bus in, naar het noordelijk deel van de opgravingen van Dadan. Hier zijn de archeologen nog druk bezig. Er zijn resten uit verschillende periodes, tot aan een fort uit de vroeg-Islamitische periode.
De bus brengt ons dan een kilometer of 10 verder naar Jebel Ikmah. Dit is een rotskloof die bekend staat als ‘open lucht bibliotheek’. Het is lekker hier een tijdje in de schaduw te wandelen, er zitten zelfs vogels. De rotsen zijn bewerkt met teksten in verschillende oude talen en rotstekeningen.
Tegen 2 uur ben ik weer terug in het Winterpark. Ik neem een taxi terug naar AlUla. Het eerste restaurant van mijn keus blijkt vol te zitten, dus eet ik net als gisteren bij het AlUla Palace Restaurant – schalen vol voor maar 8,5 EUR.
Het restaurant ligt in het nieuwe deel van AlUla, maar de oude stad lag op een belangrijke handels- en pelgrimsroute. Dit zijn ze hevig aan het restaureren. Ik loop er in een half uurtje naar toe, gewoon langs de weg. In het lagere deel zijn de Pakistaanse arbeiders nog druk bezig de lemen muren te herstellen, maar de Markstraat boven is al af. Hier zijn vooral souvenirwinkels en restaurants met terrassen. Alleen het kasteeltje dat boven de stad uittorent doet denken aan oudere tijden.
Naar Jeddah
20 November 2023, 23°
Een reisdag vandaag. Om 10 uur neem ik een taxi naar het vliegveld van AlUla. Het is tegenwoordig een internationaal vliegveld, maar vandaag zijn er maar 2 vluchten. Alles is glanzend nieuw. Ik begin met een uitgesteld ontbijt bij Dunkin Donuts.
Ik vlieg weer met FlyNas en moet overstappen in Riyadh. Beide vluchten verlopen probleemloos, en aan het begin van de avond ben ik op het vliegveld van Jeddah. Op de laatste vlucht naar Jeddah neemt het vrome gehalte wat toe: veel mannelijke pelgrims met alleen een witte doek om, en ook voor het eerst twee alleenreizende vrouwen die niet naast een man willen zitten. Dus worden er door de stewardessen wat mensen van stoel verplaatst.
Naar het hotel pak ik een officiële taxi die rijdt op de meter. De welkomst in het Ibis hotel is allerhartelijkst. De receptionist meldt dat het vandaag zelfs geregend heeft hier.
Medina
21 November 2023, 30°
Het ontbijt stelt zeker niet teleur – het is voor het eerst deze reis dat ontbijt wordt aangeboden. Ik neem dan een Uber naar het hogesnelheidstrein station van Jeddah. Het is een prachtig, groots gebouw ontworpen door de Britse sterarchitect Norman Foster. Er vertrekken maar een paar keer per dag treinen, alleen naar Mekka en Medina. Ik had drukte verwacht, en vliegveldachtige controles, maar niks van dat alles. Je kunt zo doorlopen naar de wachtruimte voor het platform. Pas een kwartier voor vertrek gaan de poortjes open, scan je de QR code van je ticket en kun je de trein in met alleen gereserveerde zitplaatsen.
Het is niet echt een pelgrimstrein, er zitten minstens evenveel zakenmensen en ‘gewone’ passagiers in. De rit gaat snel voorbij. Onderweg is er niet veel anders te zien dan zand.
Het station in Medina is ook al zo mooi. Vanaf daar pak ik bus 300 naar de Moskee van de Profeet (11,50 SAR), die al staat te wachten. De bus stopt maar op één plek, pal voor de Grote Moskee. En vlakbij de Hop on Hop off bus waarmee ik mijn bezoek aan Medina start. Er staat er al eentje klaar, ik had gisteravond al online een kaartje gekocht maar dat kan ook hier. Gelukkig is er plaats genoeg op het open bovendek.
We rijden een ronde van een kleine 2 uur langs plekken van belang voor de religieuze geschiedenis van Medina. En langs de winkelcentra natuurlijk. Het commentaar via een audiogids komt in vele talen. Het is wat fragmentarisch, maar je steekt er wel wat van op. Er wonen een miljoen mensen in Medina, dus het is vooral ook een typische Saoedische metropool met veel verkeer, brede snelwegen en saaie hoogbouw. Hier staan dan ook nog eens overal bussen geparkeerd, van de vele groepen pelgrims.
Precies tegen gebedstijd komen we aan bij de Quba moskee. Dit is (afhankelijk van welke bron je raadpleegt) de oudste of op een na oudste moskee ter wereld. Je ziet het er niet aan af – hij is helemaal opnieuw gebouwd (en veel groter) in 1984. Hier gaat iedereen er uit, inclusief de chauffeur, om te bidden. Ik blijf maar gewoon zitten tot de bus een kwartiertje later verder rijdt.
De busrit eindigt waar hij ook begon, bij de Moskee van de Profeet. Ik ga er op zoek naar een restaurant en kom uit bij het Pakistaanse Al Fariz. Het is simpel maar de kebab is goed en goedkoop. Na het eten loop ik om de buitenmuren van de Moskee van de Profeet. Als niet-moslim mag je er niet naar binnen (alhoewel dat nergens staat of op wordt gecontroleerd). Alle poorten tot het binnenterrein staan wagenwijd open. De enorme constructie valt vooral op door zijn grootse, inklapbare parasols waaronder de gelovigen rusten en bidden.
Naast de vele islamitische monumenten heeft Medina nog een ‘attractie’: het eindstation van de voormalige Hejaz spoorlijn. Ik loop er naar toe, waarbij je één drukke weg moet oversteken maar verder gaat het wel. Het is een mooi gebouw in Ottomaanse stijl. Het huisvest ook een spoorwegmuseum, maar dat is (uiteraard) gesloten. Ik kom hier ook andere westerse toeristen tegen, twee Britse stellen.
Tot slot neem ik een Uber terug naar het moderne treinstation, voor mijn supersnelle trein terug naar Jeddah.
Jeddah
22 November 2023, 34°
Op deze laatste dag in Saoedi-Arabië staat er nog een simpel werelderfgoed-bezoek op het programma. Het oude centrum van Jeddah ligt een kwartiertje rijden van mijn hotel. Zoals het een oude wijk betaamt is het auto-vrij en dwaal je door de smalle straatjes. Het staat bekend om zijn toren-huizen met kleurige houten balkons. Andere decoraties tonen ook Indiase invloeden. Dit was het centrum toen Jeddah een belangrijke internationale handel- en havenstad was. Net als overal in Saoedi-Arabië zijn ze nog druk bezig met het opknappen. Ik denk dat wel de helft van de huizen in de steigers staat. Toch zijn die in half-vervallen staat ook wel mooi.
Rond lunchtijd vertrek ik naar het vliegveld voor mijn vlucht naar Doha in Qatar. Hoewel het een groots nieuw vliegveld is, zijn er weinig eetgelegenheden met uitzondering van een paar fastfoodketens. Het lukt me niet mijn overgebleven Saoedische riyals om te wisselen naar Pakistaanse roepies, dus ik kies maar voor US dollars. De vlucht met FlyNas zit weer goed vol, vooral met Indonesische bedevaartgangers.
Na een uur of twee zijn we al in Qatar, zo’n 40 minuten sneller dan gepland. Het ziet er al meteen een stuk kleurrijker uit dan Saoedi-Arabië. Ik raak wat in de war van een sms-je van KPN, over welke databundel hier geldig is – die ik heb aangeschaft van 2GB voor 20 EUR, of die hele dure voor maar 25MB. Op de website staat nog steeds dat de voordelige geldig is, en dat wordt even later ook bevestigd door een medewerker van de KPN die ik zowaar snel via hun chatbot aan de lijn krijg (“Qatar, dat is in Dubai he?”). Ik heb een auto gehuurd bij Budget, en rijd daarmee in een kwartiertje naar mijn hotel voor één nacht. Onderweg nog meer kleur: een soort paarse verlichting. En in het hotel serveren ze zelfs alcohol!
Qatar
23 November 2023, 27°
Met de auto ga ik al vroeg op pad om een aantal bezienswaardigheden in Qatar, buiten de hoofdstad Doha, te bekijken. Doha zelf heeft erg druk verkeer en het lukt me ook niet een parkeerplaats te vinden daar waar ik wilde ontbijten. Ik rijd dus meteen maar door, hopende op een benzinestation onderweg waar ik wat te drinken en snacks kan kopen.
In de buitenwijken van Doha liggen de Barzan torens – twee uitkijktorens uit het begin van de 20ste eeuw. Ze liggen er nu een beetje verloren bij in een woonwijk.
Verder naar het noorden dan, via een gemakkelijke snelweg. Hoofddoel van vandaag is het werelderfgoed Al Zubarah. Het landschap waar je doorrijdt is totaal desolaat, hier groeit niks en gebeurt niks. Er zijn zelfs geen benzinestations langs de weg! Na een uur kom ik aan bij het fort van Zubarah. Ik zie net wat hoge militairen uit een limousine stappen en een bewaker strategisch geposteerd voor de ingang. Het zal toch niet weer (na Turaif in Saoedi-Arabië): maar jawel hoor, “Closed” krijg ik te horen. En ik had nog wel vooraf online een kaartje geboekt voor vandaag! Na wat praten geven de bewakers aan dat ik over 2 uur terug moet komen, dan zijn de militairen wel weg.
Dus ik doe maar eerst mijn geplande rondrit door het noorden van het schiereiland. Hier liggen de opgravingen van Al Ruwaida, de op één na belangrijkste archeologische vindplaats van Qatar. Alleen op de aangegeven plek vind ik alleen een richtingbord wijzend naar niets. Door dan maar weer, gelukkig is hier wel een stad in de buurt waar ik eindelijk wat te eten en drinken kan scoren. De volgende stop is bij de rotstekeningen van Al Jassasiya. Gelukkig is dit wel open en van wat informatieborden voorzien. Je moet goed kijken om de rotstekeningen hier te vinden. Ze stellen meest schepen voor en zijn niet zo oud.
Tegen twaalven ben ik weer bij Al Zubarah. Onderweg heb ik nog een mailtje gekregen van hun Customer Service, met de mededeling dat ze de hele dag gesloten zullen zijn. Ik besluit dit maar te negeren en me gewoon weer te melden. En inderdaad, dezelfde bewaker als vanochtend zegt nu “Open!”. Maar daarmee ben ik er nog niet helemaal: het fort van Zubarah is zeker open, maar het werelderfgoed bestaat uit de opgravingen op het terrein er achter. Ik doe een poging om er heen te lopen, maar wordt al snel teruggefloten. Het moet met een bus en een gids!
Gelukkig staan die al paraat, en samen met een Indiase famile vang ik de tour aan. De opgravingen liggen zeker nog 3km verder richting zee. Sinds vorig jaar is er een vlonderpad van 3.5 km lang aangelegd langs de belangrijkste opgegraven delen (het meest ligt nog onder het zand). We zien de stadswal met torens, residenties van rijke families en de souq waar dadelolie werd verhandeld en geproduceerd. De belangrijkste producten van Zubarah in deze tijd waren de parels, die in de zomermaanden werden opgedoken.
Helemaal voldaan rijd ik weer terug naar Doha, waar ik nog een half uur verpruts met het zoeken naar een benzinestation en omdat ik de navigatie op het verkeerde vliegveld heb ingesteld. Het is tegenwoordig niet Doha International Airport maar Hamad International Airport (maar de oude borden staan er nog). Met de metro (6 riyal voor een dagkaart) reis ik snel naar mijn hotel. Ik eet Indiaas aan de overkant en vind nog wat energie voor een avondwandeling over de Souq Waqif en langs de mooi verlichte gebouwen.
In Doha
24 November 2023, 26°
Een rustige ochtend, want ‘alles’ is op vrijdag gesloten tot ongeveer half 2 in de middag. Ik loop in de vroege ochtend een rondje door het centrum, over de Corniche met zijn parelmonument en door de Souq voor koffie.
Ik rek mijn aanwezigheid in het hotel tot de ultieme check-out tijd van 12 uur. Dan loop ik terug naar de Souq om te lunchen op een terras. De meeste restaurants zijn gewoon open tijdens het vrijdaggebed en er zitten echt niet alleen toeristen.
Na de lunch slenter ik naar het Nationaal Museum, dat stipt om half 2 zijn deuren opent. Voor het eerst in tijden betaal ik weer eens entree: 50 rial, zon’n 12,50 Eur. Het is een imposant gebouw, erg ruim opgezet van binnen. Ze doorlopen de hele geschiedenis, van vroege natuurlijke historie tot en met de 21ste eeuw (en Qatar’s rol op het internationale politieke toneel). Op enorme schermen worden video’s geprojecteerd, erg mooi gedaan.
Met de metro reis ik dan terug naar het vliegveld van Doha. Vandaar vlieg ik in een uitgestorven vliegtuig van FlyDubai in een uurtje naar Dubai. Voor een nachtje slechts… We krijgen zelfs nog een broodje, cakeje and bekertje water onderweg.
World Heritage Traveller 
Leave a comment