Berlijn Dag 1
Ik neem de vroege bus (7.10) naar het station en weet daar zelfs nog de trein van 7.20 te halen naar Amsterdam Bijlmer – mijn favoriete route omdat er zelfs in de spits nog wel een zitplaats is, wat niet gezegd kan worden van de treinen via Den Haag of Utrecht.
Ik ben dus ook vroeg op Schiphol, waar ik me settel in de KLM Lounge met een ontbijtje en mijn laptop. De vlucht vertrekt om 10.15 en is nagenoeg vol. Hij duurt een uurtje. We krijgen wat te drinken en een kokosmakroon.
Op Berlin Brandenburg Airport pak ik de S-Bahn (S9) naar het centrum. Ik koop via de app een 24-uurs-dagkaart voor de zones ABC voor €10.70 . Ik stap uit bij de halte Friedrichstrasse. Ik ben wel eerder in Berlijn geweest (twee keer), maar deze omgeving heb ik geloof ik gemist. Ik kijk eerst bij de oude Rijksdag en de moderne regeringsgebouwen ernaast.
Ik loop verder langs de Brandenburger Tor een stuk het voormalige Oost-Duitse deel van de stad in. Hier vind je nog een Russisch oorlogsmonument, kruisen ter nagedachtenis aan mensen die bij de Muur storven, en het Tiergarten Park.
Op de terugweg loop ik over de markering van de Berlijnse Muur en onder de oude stadspoort terug naar het westen. Ik kijk even bij het Holocaust monument: 2711 betonblokken met expositieruimte er onder (waar ik niet naar binnen ben geweest).
Over het algemeen valt in het centrum van Berlijn op hoeveel er nog steeds wordt gebouwd / verbouwd – ik had gedacht dat ze nu wel een keertje klaar zouden zijn. Maar het zijn nog steeds de naweeën van de Duitse eenwording en soms zelfs ook nog de Tweede Wereldoorlog.
Met de metro en de tram reis ik dan naar mijn hotel in de wijk Prenzlauerberg. Net op tijd, want het begint te regenen. Ik stop nog even bij de lokale supermarkt voor wat drinken en snacks. Daar valt het op hoe goedkoop het is en dat er geen zelfscankassa’s zijn! ‘s Avonds eet ik bij de BurgerKing tegenover het hotel.
Berlijn Dag 2
Met de tram reed ik al om 8 uur naar de Museuminsel – een zonnige vroege ochtend was voorspeld. Zo spendeerde ik eerst anderhalf uur aan het van de buitenkant bekijken van de monumentale gebouwen op dit eiland in de Spree. Het werelderfgoed Museuminsel bestaat alleen uit de 5 grote musea uit de 19/20ste eeuw, maar er is in de afgelopen decennia nog meer herbouwd dan wel opgeknapt. Het gaat dan vooral om de Kathedraal en om het Stadspaleis/Humboldt Forum. Zo is dit gebied toch wel het monumentale hart van Berlijn geworden.
Geen bezoek is compleet zonder bij een museum binnen te gaan, en ik koos voor het Neues Museum. Ik had vooraf een kaartje (14 EUR) gekocht voor het openingsuur van 10 uur. Het was er helemaal niet zo druk (zeker geen rijen zoals in New York!). Ik ging naar binnen via het nieuwe gedeelte, de James Simon galerij. Dat was niet de beste keuze, omdat het eigenlijk meer de uitgang is. De tentoonstelling over Uzbekistan viel zwaar tegen en ook verder is het vooral een lege ruimte.
Ook aan het ‘oude’ Neues Museum moest ik even wennen. In de kelder heb je de Egyptische collectie, maar qua architectuur wordt het pas interessant op de hogere verdiepingen. Daar zie je nog delen van hoe de originele decoratie van de ruimtes was. Schilderingen op de muur en het plafond moesten passen bij het tentoongestelde, zo staat de Romeinse kunst tussen de Romeinse zuilen.
Na een kleine twee uur ging ik lunchen met een belegd broodje en koffie bij een bakkerij in de buurt.
In de middag deed ik het Humboldt Forum – een enorm gebouw, pas geopend in 2021. Het is een gedeeltelijke replica van een het voormalige Berliner Stadtschloss, met aanbouw en strakmoderne facade. Er zijn allerlei betaalde tentoonstellingen, maar de permanente Aziatische en Etnografische collecties zijn gratis. Dit is duidelijk een 21ste eeuws museum, met een ruim, wit gebouw dat niet afleidt, waar alleen een zorgvuldige selectie wordt tentoongesteld en de objecten in een context worden geplaatst. Er is nog één bronzen ‘hoofd’ uit Benin te zien uit de voorheen ruime collectie – over de rest vinden besprekingen plaats met Nigeria over teruggave en een uitwisselingsprogramma.
‘s Avonds at ik in de buurt bij Khoa Bistro, een typisch Oost-Duits Vietnamees tentje waar je nog voor 10 EUR een hoofdgerecht en een glas bier kunt krijgen.
Erfurt
Met de tram reed ik om 8.15 naar de Haubtbahnof, voor mijn dagtrip naar Erfurt met de trein. Het is een rit van zo’n 2 uur, en op de heenweg zit ik lekker op een solo-stoel.
Erfurt is compact en heeft diverse pleinen met gebouwen in een wat eclectische stijl – middeleeuws, barok, Jugendstil. De Krämerbrücke is zijn meest toeristische deel, een middeleeuwse brug waaraan huizen en winkels zijn verbonden.
In die buurt liggen ook de eerste componenten van het werelderfgoed: het rituele badhuis (Mikveh), verscholen onder de grond als een soort parkeergarage, en een oud Stenen Huis. Bij beiden kun je niet naar binnen. Ze hebben wel een mooie paarse sjerp gekregen met de tekst ‘Mazal-Tov’ om de nieuwe werelderfgoedstatus te vieren.
Ik pauzeer met een uitgebreide lunch bij het Wirtshaus Christoffel, een restaurant met ridderthema dat goed-Duitse gerechten serveert.
Daarna loop ik door naar de heuvel waar de Dom en St. Severus-kerk liggen. Het lijkt of met name de Dom op een soort stelten is gebouwd. Je moet met een steile trap naar de ingang. Van binnen is het verrassend interessant – misschien omdat ik al een hele tijd niet in een Europese kathedraal ben geweest. Er is een bronzen kandelaar uit het jaar 1260 en een intrigerende grafsteen van een graaf met zijn twee vrouwen. Er vlakbij ligt de Petersberg Citadel. Ook weer een klim, maar met mooie uitzichten over de Dom en het marktplein.
Dan is het toch echt tijd voor het werelderfgoed. Ik ga eerst naar de synagoge, die nu in gebruik is als museum (8 EUR). Ik krijg een boekje te leen met uitleg over de geschiedenis van de synagoge en de joden van Erfurt. Helaas is er maar weinig origineels over van de synagoge, misschien alleen de buitenmuren? Op de bovenste verdieping zie je vooral nog de aankleding van toen het in de 20ste eeuw als danszaal in gebruik was. In de kelder hebben ze de Schat van Erfurt tentoongesteld. Dit is een verzameling middeleeuwse munten en sieraden die in de joodse wijk verstopt was en pas een paar jaar geleden herontdekt is. Na de binnenkant van het gebouw loop ik nog even de binnenplaats van de buren op: daar kun je de synagoge eigenlijk het beste zien, en zo’n beetje alle foto’s die je ervan vindt zijn daar gemaakt.
Het werd daarna niet beter: ik had op internet gelezen dat er om 4 uur een tour met gids door de Mikveh, de tweede component, zou zijn. Ik wacht een tijd op het pleintje ervoor, maar er verschijnt niemand. Pas dan zie ik op een bordje bij de deur dat er alleen rondleidingen zijn op zaterdag. Dus ga ik teleurgesteld terug naar het station.
Ik vond Erfurt best een leuke stad, maar het joodse erfgoed is de moeite niet. Voor de terugreis met de trein koop ik nog een broodje. Tegen 8 uur ben ik weer terug in mijn hotel.
Terug naar huis
In de ochtend werk ik de websites nog wat bij vanaf mijn hotelkamer. Om 11 uur vertrek ik om in een uurtje naar het vliegveld te reizen met S-Bahn S41 en overstap naar S9.
Berlijn Brandenburg Airport doet denken aan een groot treinstation. De entreehal is imposant, de rest een stuk minder. En alhoewel het vrij nieuw is (geopend in 2020), lijkt het allemaal wat chaotisch en krap. Met mijn Flying Blue Gold status heb ik toegang tot de zeer matige Tempelhof Lounge, waar ik met wat moeite een lunch bij elkaar weet te scharrelen.
World Heritage Traveller 
Leave a comment