#735: Kladruby nad Labem
Wat is het?
Bij het Tsjechische Kladruby Nad Labem is een landschap speciaal ingericht voor het fokken en trainen van ceremoniële koetspaarden voor het huis Habsburg. De stoeterij is gesticht in 1579 en nog steeds in gebruik voor het fokken met het Kladruber paardenras. Het uitgestrekte terrein bestaat uit drie boerderijen en een landschapspark.
Cijfer: 4,5 (Ik houd al helemaal niet van paarden, dus dit werelderfgoed uit 2019 was een “moetje” om Tsjechie compleet te houden. Ik hoopte nog op een interessant landschap maar dat viel ook tegen.)
Toegang: Toegang tot het terrein is gratis. Ik betaalde 90 Tsjechische kronen (3,40 EUR) voor mijn tour.
Hoeveel tijd: Ik was er zo’n 2 uur.
Opvallend: Kladruby nad Lebem (“Kladruby aan de Elbe”) is een plaatsje ongeveer een uur ten oosten van Praag. Met het openbaar vervoer is het een kleine expeditie om er te komen: met de trein van Praag Centraal naar Kolin, van Kolin naar Recany nad Lebem en dan nog 3 kilometer lopen. Ik deed dit op een vrijdag – in het weekend zijn er veel minder treinen en dan doe je er nog langer over.
Van het stationnetje in Recany loop je langs de doorgaande weg naar Kladruby. De route is gemarkeerd met wit-blauw-witte strepen op de bomen, maar die hulp is niet nodig want het is gewoon rechtdoor. Het eerste stuk is buitengewoon saai, pas als je de Elbe oversteekt wordt het landschap interessanter. Er zijn met witte hekken omrande weilanden waarin de paarden af en toe hun rondjes lopen – maar veel zijn er nu niet buiten te zien.
Als ik bij de ticketverkoop aankom en een kaartje vraag voor een rondleiding door de stallen, blijkt deze voor de rest van de dag uitverkocht! Ze hebben alleen nog kaartjes voor de tour door het kasteel om 3 uur – dat betekent een uur wachten voor ongetwijfeld een saaie rondgang. Ik doe het toch maar om nog iets van de sfeer op te snuiven. In ruil krijg ik wel een mooi entreekaartje met een knipogend paard erop.
Ik hang dus nog maar een uurtje rond – gelukkig hebben ze er bankjes in de schaduw en staat er een ijscokar. Via een zijingang tot de stallen kan ik toch nog wat paarden zien. De Kladruby paarden zijn stevig gebouwde beesten: ze zijn of puur zwart of wit (lichtgrijs). Er worden er hier nog zo’n 250 gehouden en getraind.
Het uitgestrekte terrein rondom de paardenfokkerij was een landgoed in bezit van de Habsburgers. Deze Oostenrijks-Hongaarse koninklijke familie kocht steeds meer grond in de omgeving om ruimte te bieden aan hun paarden. Deze hier werden speciaal gefokt om de koetsen te trekken, dit in tegenstelling tot het bekendere Lipica waar de rijpaarden werden gefokt.
Voor mijn rondleiding door het kasteel verschijnen toch nog zo’n 20 medebezoekers. Allemaal Tsjechen en de tour is ook in het Tsjechisch. Ik heb een boekje met uitleg in het Engels gekregen. Het kasteel(tje) is in de afgelopen jaren zwaar gerestaureerd en ziet er wat nieuwig uit. In één van de kamers zijn kopieën van de stamboeken te zien van de paarden.
Praag
In 2003 was ik voor het eerst in Praag. Toen viel vooral de drukte op. Maar in de zomer van 2020 durfde ik het nog wel een keertje aan…
Sinds de val van het communisme in 1989 is het een populaire stad geworden voor weekendtrips binnen Europa. Goedkope vluchten, goedkoop bier, eigenlijk alles is goedkoop hier. Ik voelde me ongemakkelijk te midden van dikke rijen mensen die zich door de historische binnenstad via de Karelsbrug naar het kasteel bewogen.
Praag in 2020
Maar in de zomer van 2020 durfde ik het nog wel een keertje aan: na mijn bezoek aan het werelderfgoed van Kladruby plakte ik er een volle dag aan vast in de Tsjechische hoofdstad. Ik wandelde er vroeg in de ochtend door de straten van het centrum, losjes langs een aantal bekende en minder bekende hoogtepunten.
Praag staat vol met gebouwen uit de 14de tot en met de 20ste eeuw. Ondanks die lange bloeiperiode is het een coherent geheel: niks is te hoog, te afwijkend of te vervallen. Mooie Art Nouveau is er bijvoorbeeld aan het centrale plein in de Oude Stad, pal tegenover de middeleeuwse kerken en raadhuis.
Ik was er op zaterdag, dus helaas waren alle bezienswaardigheden in de voormalig joodse wijk gesloten. Wat wel opvalt is hoe goed de synagoges, gerelateerde gebouwen (de erg mooie ceremoniehal bijvoorbeeld) en het kerkhof hier bewaard zijn gebleven. Dit hier is de Oudnieuwe Synagoge uit het jaar 1275 en daarmee de oudste nog actieve synagoge in Europa.
Achter een onopvallende muur ligt het Wallensteinpaleis. Dit is nu in gebruik door de Tsjechische senaat, maar de tuinen (met bankjes, in de schaduw!) zijn een prettige oase in de stenen binnenstad. De loggia in Italiaanse stijl is de grote blikvanger.
In de ‘Nieuwe Stad’ ligt de Sint-Nicolaaskerk. Dit is de meest overweldigende barokke kerk van Praag. Je moet er entree betalen, ik ben er de enige bezoeker. Er is veel goud en marmer, en er staan metershoge heiligenbeelden. Je kunt naar het balkon klimmen vanwaar je de schilderingen op het plafond beter kunt bekijken.
Wat moderner en lichtvoetiger zijn deze Babies van de Tsjechische kunstenaar David Cerny. Ze zijn te vinden naast het museum op het eiland Kampa, dat in de Vltava-rivier ligt tussen de Oude en Nieuwe Stad.
Het modernste gebouw van de binnenstad is het Dansende Huis van de architecten Vlado Milunić en Frank Gehry. Het ligt op een drukke kruising aan een straat met veel Art Nouveau gebouwen. Het valt hier niet heel erg uit de toon, maar echt mijn smaak is het niet.
Naar de rioolwaterzuivering…
Na de lunch en een korte siësta in mijn hotel pakte ik de boemeltrein S4, die de buitenwijken van Praag met elkaar verbindt. Twee haltes verder stapte ik uit bij station Podbaba. Vandaar was het nog 8 minuten lopen naar mijn bestemming, waar ik zeker niet bang hoefde te zijn voor massatoerisme: de voormalige Rioolwaterzuiveringsinstallatie van Bubenec. Dit industriële erfgoed is pas 2 weken geleden toegevoegd aan de Tsjechische Voorlopige lijst voor het Werelderfgoed.
Deze rioolwaterzuiveringsinstallatie werd in gebruik genomen in 1906 en was één van de eerste in zijn soort. Door toepassing van mechanische behandelingen werd het rioolwater gezuiverd voordat het in de rivier werd geloosd. Sinds 1967 wordt hij niet meer gebruikt en wordt het als industrieel erfgoed bewaard. Met rondleidingen, in de weekenden een paar keer per dag, kun je het complex van binnen bezoeken. Ik arriveerde precies om 3 uur, mooi op tijd om aan te sluiten bij 4 oudere Tsjechen bij de tour.
Met een gids daalden we af, eerst de machinekamers in. Ik had 10 pagina’s met uitleg in het Engels gekregen, maar toch was het wat lastig het verhaal te volgen. Het rioolwater doorliep verschillende stadia, waarbij van alles eruit gefilterd werd van “dode dieren” tot zand. De pompen werden aangedreven door stoommachines.
Aan het eind wandelden we door een deel van de rioleringsbuizen. Eén van de meest aansprekende kenmerken van deze waterzuivering is het creatieve gebruik van extra stevige baksteen. Ze metselden er van alles mee, de plafonds (met ronde en ovalen openingen om lucht binnen te laten) en dus ook de rioleringskanalen.
World Heritage Traveller 
Leave a comment