1. #672: Rotskunst van Alta
2. #673: Geirangerfjord

#672: Rotskunst van Alta

Wat is het?
De Rotskunst van Alta omvat vijf groepen van rotstekeningen, gemaakt door prehistorische jager-verzamelaars. Ze zijn aangebracht op rotsen aan de kust van het Altafjord, 375 kilometer boven de poolcirkel in het uiterste noorden van Noorwegen. De duizenden tekeningen zijn tot 7000 jaar oud. De grote verscheidenheid aan afbeeldingen toont een cultuur die kuddes rendieren onder controle kon houden, bedreven was in scheepsbouw en visserij en sjamanistische rituelen uitvoerde inclusief dierenverering.

Cijfer: 7 (Onder de zeker 37 werelderfgoederen met rotstekeningen zijn er die artistiek hoogwaardig zijn, of groot in aantal, of zeer oud, of met bijzondere afbeeldingen. Alta moet het vooral hebben van zijn fraaie ligging aan zee en de interactie van haar rotstekeningen met het leven aan dat water).

Toegang: Maar 1 van de 5 groepen rotskunst is voor publiek toegankelijk. De entree tot het museum en het terrein daar kost 115 NOK (12 EUR) plus nog eens 25 NOK voor een optionele audiogids. Maar eerst moet je de stad Alta zelf zien te bereiken: de meest noordelijke plek waar ik ooit geweest ben, nog 25 kilometer noordelijker dan Ilulissat in Groenland. Het is een kleine 2 uur vliegen vanaf Oslo.

Hoeveel tijd: Ik maakte er een 4 uur durende expeditie van, maar met zo’n 2 uur heb je genoeg tijd voor het museum en de lange route langs de rotstekeningen.

Opvallend: De avond vooraf heb ik al naar het weerbericht zitten staren: er wordt regen verwacht, maar is het nou ’s ochtends beter dan ’s middags – of andersom? De verschillende weerwebsites spreken elkaar tegen. Ik ga ontbijten om 7 uur en dan regent het nog. Tegen kwart voor 8 is het droog en ga ik maar op pad naar het museum van Alta. Alta is een raar langgerekte plaats, en het is 4 kilometer vanaf mijn hotel naar het museum. Ik heb besloten te gaan lopen, zo zie je ook nog wat van de omgeving.

De route bestaat uit het volgen van één lange weg, dé doorgaande weg hier in het noorden van Noorwegen. Aan weerszijden ligt een breed wandel- en fietspad, dus het is makkelijk lopen. Vanaf het pad heb je al mooi zicht op het Altafjord. Pas in de jaren zeventig zijn de rotstekeningen hier aan de waterkant ontdekt; ze waren eeuwenlang bedekt door mos. Al snel daarna is men met de bescherming begonnen en in 1985 werd het werelderfgoed. Sinds 1991 is er ook een museum bij, en daar begin ik mijn tour.

Het museum bestaat uit enkele ruimtes met, naast uitleg over de rotskunst, ook aandacht voor andere regionale bijzonderheden. Zo is Alta in de winter bij uitstek een plek om het noorderlicht (aurora borealis) te zien. Eerlijk gezegd valt het museum wat tegen, en de rotstekeningen in de buitenlucht trekken me meer. Er zijn twee routes: één van een half uur en een verlenging daarvan met nog een uur aan de andere kant van de baai.

De rotstekeningen zijn aangebracht op stukken rots die net boven het water uitstaken. Deze boden ze een schone ondergrond, nog niet aangetast door het weer en vegetatie. Met het dalen van de zeespiegel kwamen steeds nieuwe stukken rots bloot te liggen. De oudste tekeningen bevinden zich dus bovenaan. Een andere bijzonderheid van de rotstekeningen van Alta is dat ze door de eerste conservatoren zijn ingekleurd met rode verf – zo zijn ze beter te zien, maar het is niet hun authentieke verschijningsvorm en ook kan de verf zorgen voor beschadiging. De laatste jaren zijn er in dit gebied nog veel meer rotstekeningen gevonden en die worden niet meer ingekleurd.

Rendierjacht door de beesten in een kraal te drijven

Twee walvissen, die een natuurlijke cirkel in de steen lijken binnen te zwemmen

Geheel in lijn met de traditionele levenswijze van deze regio bestaan de tekeningen uit veel schepen en rendieren. De afgebeelde mensen zijn veelal op jacht (dat deden ze ook vanaf schepen) of aan het vissen. Eén van de grappigste scènes is een klein vissersbootje met daaronder een heel lange lijn, waaraan een enorme heilbot bungelt. Ernaast is een beer afgebeeld en die is even groot.

Ik ben nog niet eens aan het einde van de korte route en het begint weer flink te regenen. Foto’s maken heeft geen zin meer en leuk is het ook niet buiten. Ik loop terug naar het museum, waar ze gelukkig een groot museumcafé hebben met warme koffie. Geleidelijk aan druppelen er steeds meer toeristen binnen die het opgegeven hebben. Het museum krijgt zo’n 1000 bezoekers per dag, vooral veel groepen bustoeristen. Omdat ik de hele dag de tijd heb (er is verder niks te beleven in Alta, zeker niet met slecht weer) blijf ik gewoon wachten tot het weer opklaart. En gelukkig is dat na een uur het geval. Tijd voor deel twee van de route.

De rest van de rotstekeningen ligt aan de overkant van de baai, wat een minuut of 20 lopen is. Onderweg is er nog een tent te bezoeken waarin 2 meisjes warme drank verkopen en je boog kunt schieten. Ik loop echter stevig door omdat ik bang ben dat het niet heel lang droog zal blijven. Ik heb de koptelefoon op van de audiogids die ik bij de ingang gehuurd heb, zo krijg je al lopende nog wat mee van de achtergronden. Dit deel van het terrein ligt vlak aan de waterkant. Hier zijn veel rode, ijzerhoudende rotsblokken. Men vermoedt dat de tekeningen in de rode steen werden gekerfd omdat ze zo goed zichtbaar waren (precies andersom dan de rode verf op grijze steen zoals wat je nu ziet dus).

De tekeningen in dit gebied zijn jonger. Ook zijn ze niet ingekleurd. Doordat het bewolkt is en net geregend heeft, zijn ze heel moeilijk te zien. Zo sta ik een hele tijd voor een rots waar de enig afgebeelde skiër onder de meer dan 6000 rotstekeningen in heel Alta te zien moet zijn. Maar ik kan hem niet vinden.

Niet-ingekleurde scènes

Gelukkig haal ik dit keer redelijk droog de eindstreep. Met somber weer zoals vandaag is de lange wandelroute niet echt aan te raden. Met de stadsbus die één keer per uur langs het museum rijdt, keer ik tenslotte even na twaalven terug naar mijn hotel in het centrum van Alta.

#673: Geirangerfjord

Wat is het?
Geirangerfjord vormt samen met het 120 kilometer verderop gelegen Nærøyfjord de West-Noorse Fjorden: de twee behoren tot de langste en diepste fjorden ter wereld. Ze staan ook bekend om hun prachtige, dramatische landschap met vele gletsjers, watervallen en meren. Een landschap dat (in tegenstelling tot andere Noorse fjorden) maar in beperkte mate door de mens is beïnvloed. Deze fjorden zijn 1 tot 2 kilometer breed en hun wanden rijzen tot 1400 meter hoogte.

Cijfer: 8 (Dit is zonder twijfel het meest karakteristieke dat Noorwegen te bieden heeft. Met iets beter weer en iets minder toeristen zou het nog mooier zijn…).

Toegang: Het laatste deel van het fjord is vanaf de weg en vanuit het plaatsje Geiranger gemakkelijk gratis te bekijken. Maar als je wat meer van de omgeving wilt zien, moet je flink in de buidel tasten. Een boottocht van 1,5 uur kost 35 EUR, entree tot de tolweg naar Dalsnibba kost 14 EUR en het bezoekerscentrum ook al 12,5 EUR.

Hoeveel tijd: Eén à twee dagen. Je kunt je er nog wel langer vermaken als je erg van wandelen houdt, maar de meeste paden zijn steil en het weer is wisselvallig.

Opvallend: Het bezoek aan dit werelderfgoed begint eigenlijk al met de rit er naar toe. Na de veerpont tussen Eidsdal en Linge ben je in de beschermde zone, hoewel het dan nog zo’n 25 kilometer rijden is naar het dorp Geiranger. Je rijdt dan te midden van de steile rotswanden en voelt je heel nietig in je autootje. Het laatste stuk bestaat uit niets anders dan haarspeldbochten, net zo lang draaien en keren tot je aan de waterkant uitkomt.

Op mijn eerste ochtend in Geiranger ga ik mee met een boottour door het fjord. Ik moet de boot met zeker zo’n 70 anderen delen, maar gelukkig is er ruimte genoeg. Ik blijf bijna de hele tijd buiten op het dek. Samen met de veerboot naar Hellesylt was het onze het enige schip in het haventje van Geiranger. Maar na een minuut of 10 varen komt ons een enorm cruiseschip tegemoet. Het gaat voor anker ergens midden in de baai voor Geiranger en de mensen worden met bootjes naar de kant gebracht. Net als in Dubrovnik en Kotor zijn dergelijke cruiseschepen eigenlijk veel te groot voor een bestemming als deze.

Vanaf het water zie je vooral de vele watervallen beter dan vanaf de weg. De bij de boottocht meegeleverde audiogids wijst je ook op historische boerderijen die op wel heel lastig te bereiken plekken zijn gebouwd. De boot vaart tot waar het Geirangerfjord uitmondt in een ander fjord en keert dan weer om om dezelfde route terug te varen. We komen wat dichterbij de watervallen en minderen vaart om goede foto’s te kunnen maken.

Na anderhalf uur sta ik weer op de kade en neem ik de auto om de E63 richting Dalsnibba te nemen. Hier hebben ze een uitkijkplatform op 1500 meter hoogte gebouwd, de Geiranger Skywalk. Ook dit is in kilometers maar een korte rit maar de smalle weg zit vol bochten.

Er ligt nog volop sneeuw op de bergen hier en er valt zelfs natte sneeuw uit de lucht. Je bent hier in een erg ruig berg- en gletsjerlandschap.

De volgende ochtend is het droog maar is het uitzicht over het fjord in nevelen gehuld. Ik start de dag met nog een paar bezienswaardigheden in Geiranger. Eerst ga ik naar het uitkijkpunt Flysdaljuvet. Dit is dé plek waar alle toeristenbussen hun passagiers hun overzichtsfoto van Geiranger laten maken. Ik ben er echter al om half 9 en dan is er nog niemand.

In het dorp zelf ligt het informatiecentrum over het werelderfgoed van de West-Noorse fjorden. Ook daar ben ik de eerste bezoeker van de dag. Er is een interessante video te bekijken hoe de fjorden zijn ontstaan. En verder zijn er veel nagebouwde houten huisjes en andere gebouwen uit eind 19de, begin 20ste eeuw toen het toerisme hier op gang kwam.

De weersverwachting is goed vandaag, dus ik heb een wandeling uitgekozen als laatste activiteit voordat ik terug naar het vliegveld moet rijden. De meeste wandelingen die vanuit Geiranger vertrekken zijn erg steil. Maar in de wandelfolder viel mijn oog op Korsmyra: hier kom je met de auto en de wandelingen gaan over een hoogvlakte.

Het pad blijkt erg eenvoudig, het leidt langs een schapenboerderij. Ondanks dat je hier ook aardig op hoogte bent, is de omgeving heel groen en staat het vol met bloeiende planten. Je loopt er heerlijk rustig, alleen op de terugweg kom ik een andere wandelaar tegen.