1. Egypte in Turijn
2. #482: Savoye Residenties
3. Japan in Genua
4. #483: Cinque Terre
5. #484: de Strade Nuove van Genua

Egypte in Turijn

Mijn vierdaagse trip door het noorden van Italië start ik in Turijn, een grote industriestad bekend van FIAT en Juventus. Maar het het heeft ook een werelderfgoed (ga ik morgen naar toe), én een befaamd Egyptisch Museum.

Na te hebben geluncht in een pseudo-Japans restaurant laat ik het rommelige stationsgebied achter me en loop naar het meer monumentale centrum. Het Museo Egizio zit hier ook. Al in 1824 is het opgericht, toen de lokale koning van Savoye een grote particuliere collectie Egyptische voorwerpen opkocht. Deze ruim 5000 stukken waren ter plekke verzameld door de Franse consul in Egypte. Door de jaren heen is de verzameling uitgegroeid tot 25.000 objecten. Daarmee heeft dit Egyptisch Museum in Turijn de grootste collectie na het museum in Caïro.

Het is zaterdagmiddag, en best druk binnen. Veel gezinnen met kinderen. De toegang kost 7,5 EUR, en daarbij komt nog eens 4 EUR voor een audiogids. Maar dat is het allemaal waard.

Om onverklaarbare redenen ben ik nog nooit in Egypte zelf geweest, en hier wordt pijnlijk duidelijk wat ik allemaal heb gemist. De drie etages / zalen laten de geschiedenis en de kunst van de Egyptische Oudheid zien. Natuurlijk prachtig beschilderde sarcofagen met mummies. Maar ook gemummificeerde katten en krokodillen, een oude landkaart, vele godenbeeldjes en grafgiften. En de volledige inhoud van de Tombe van Kha, met voedsel dat aan de gestorvene werd meegegeven, een setje scheermessen en nog meer handige dingen voor in het hiernamaals.

Het hoogtepunt vond ik de zaal met de enorme standbeelden van goden en koningen, de grootste meer dan 5 meter hoog. De kwaliteit van de beelden ziet er uit of ze recent gemaakt en opgepoetst zijn. Maar ze komen echt uit het oude Egypte – een enkeling heeft barsten opgelopen door de lange reis, maar is dan weer vakkundig tot één stuk gelijmd.

Echt een aanrader dus dit Egyptisch Museum van Turijn! En later dit jaar wordt het nog mooier, want dan is de verbouwing klaar die sinds 2009 aan de gang is. De objecten staan in de bovenste zalen nu nog wat ouderwets en chaotisch opgesteld. Je kunt ook bijna alles aanraken en je mag er fotograferen – met voorwerpen van vaak meer dan 3000 jaar oud lijkt me dat wat riskant. Het kan alleen nog maar beter worden….

#482: Savoye Residenties

Wat is het?
De Residenties van het Koninklijk Huis van Savoye omvatten 22 paleizen, buitenverblijven en publieke gebouwen in en om Turijn. Ze zijn in de 17^e en 18^e eeuw gebouwd door leden van de dynastie van Savoye, hertogen van Piedmont die later Italië verenigden tot één natie en van Turijn de eerste Italiaanse hoofdstad maakten. Ze verzamelden steeds meer rijkdom en stonden ook in nauw contact met andere belangrijke hoven in Europa.

Cijfer: 5,5 (In de beoordeling van de nominatie van deze paleizen voor werelderfgoed staat dat ze “in niets onder doen voor die in Frankrijk en Duitsland”. En dat is ook een beetje het probleem, Europa staat vol met dit soort paleizen. Het enige echt mooie dat ik hier gezien heb is de monumentale trap bij de entree van het Palazzo Madama (de Scalone Juvarriano)).

Toegang: Sommige bezienswaardigheden zijn gratis, zoals de hierboven genoemde trap en het binnenterrein van het Palazzo Carignano. Voor de entree tot het Palazzo Reale en het Palazzo Madama betaal je elk 10 EUR. Het Palazzo Reale ben ik niet binnengeweest, omdat ze bij opening (8.30 uur) geen wisselgeld hadden voor mijn briefje van 50 EUR. Betalen met creditcard of ergens wisselen ging ook niet. Omdat ze bij de kaartverkoop verder ook niet al te behulpzaam bleken, besloot ik maar tot een boycot tot dit paleis (toch één van de vele).

Hoeveel tijd: Een halve dag als je je beperkt tot de binnenstad van Turijn. De andere helft van de genomineerde gebouwen ligt in de provincie, dus dat vraagt meer tijd.

Opvallend: Het weer in Turijn verschilde tijdens mijn bezoek eind februari nauwelijks met dat in Nederland: temperaturen rond het vriespunt en lichte sneeuw. De gevoelstemperatuur lag wel wat hoger: het waait hier nauwelijks. Een andere prettige bijkomstigheid zijn de passages van Turijn: tezamen 18 kilometer lang, zodat je geheel overdekt door het centrum loopt, helemaal tot aan het Palazzo Reale.

Japan in Genua

Genua, Museum Chiossone voor Oriëntaalse kunst, 17.05 uur: na het pak sneeuw in Turijn volgt stevige regen in Genua. Gelukkig wordt het aan het eind van de middag toch nog droog. De stad toont zich dan meteen van zijn mediterrane kant, met kleurige huizen, palmbomen en een zonnetje waardoor je met je jas open kunt lopen. Ik zoek voor de zekerheid toch maar een overdekte bezienswaardigheid op: een privé-verzameling oude Japanse voorwerpen. Inclusief een kast vol netsuke waarvan ik er best een paar zou willen hebben.

#483: Cinque Terre

Wat is het?
‘Portovenere, Cinque Terre en de eilanden’ is de volledige naam van dit werelderfgoed. Het is een smalle strook Middellandse Zeekust van 15 kilometer lang. De bewoners hebben hier sinds de middeleeuwen de steile hellingen bebouwd, met o.a. druiven en olijven. Deze manier van landbouw gaat nog altijd door in deze streek, hoewel de dorpelingen zich nu vooral op het toerisme richten.

Cijfer: 7,5 (Geweldig pittoreske ligging, kleurrijke dorpjes ingeklemd tussen onstuimige zee en dramatische rotskust. Helaas ben ik maar in 1 van de 5 dorpjes van Cinque Terre geweest, Vernazza. In de winter is de wandelweg gesloten die de dorpen met elkaar verbindt. Voordeel van dit jaargetijde is wel dat er nauwelijks andere toeristen zijn, in de zomer schijn je er over de hoofden te kunnen lopen.).

Toegang: Cinque Terre is het gemakkelijkst bereikbaar per trein. Een paar keer per dag rijden er boemeltreinen van en naar Genua, een rit van een kleine 2 uur. Je ziet eigenlijk weinig van de kust omdat je de ene na de ander tunnel passeert. De dorpjes zijn tegen de enige stukjes bebouwbare helling geplakt. In Vernazza is de trein zelfs te lang voor het station, en stap je uit in de tunnel.

Hoeveel tijd: De plaatsjes zijn zo klein dat je binnen een half uur alle straten wel hebt gehad. Ik was in totaal 2,5 uur in Vernazza, inclusief overheerlijke lunch aan de haven met trofie al pesto (pastawormpjes in pestosaus, een regionale Ligurische specialiteit) en een schaal verse mosselen.

Opvallend: Cinque Terre is op 25 oktober 2011 getroffen door een zware overstroming. De straten van Vernazza werden bedolven onder een 4 meter hoge modderlaag, en 3 mensen stierven. Het dorp was wekenlang alleen bereikbaar per boot. Alle restaurants/winkels/hotels moesten opnieuw worden opgebouwd – wat grotendeels lukte voor het zomerseizoen van 2012. Anno 2013 zie je nog wel wat resten, de bruggetjes lijken geïmproviseerd en er staat hier en daar nog een graafmachine. Een groot plakkaat in de hoofdstraat herinnert aan de catastrofe.

#484: de Strade Nuove van Genua

Wat is het?
De Strade Nuove van Genua en het systeem van de Rolli-paleizen zijn de getuigenis van de Republiek Genua op het hoogtepunt van haar financiële macht. In 1550 besloot het stadsbestuur een monumentale en representatieve weg aan te leggen, waarvan de percelen per opbod werden verkocht aan de rijkste families van Genua. Die trokken er weelderige stadspaleizen met binnentuinen op. Na deze straat volgden er in de 17e eeuw nog twee nieuwe straten. De paleizen kwamen goed van pas: 150 ervan kwamen op de lijst (de Rollo) om buitenlandse staatslieden te ontvangen. Van die paleizen zijn er nu nog 42 over.

Cijfer: 6 (Ik vond Genua een prettige stad, echt mediterraan, en dat maakt dat het nog net een voldoende scoort en boven Turijn eindigt. Het bezoeken van deze stadspaleizen mondde uit in een ware beproeving – ik weet niet hoeveel protserige kamers met ook nog eens niet-authentieke inrichting een mens kan hebben.).

Toegang: Slechts enkele van de 42 paleizen zijn voor het gewone publiek toegankelijk. 9 EUR kost de entree tot de 3 meest prominente voorbeelden aan de Via Garibaldi: de Palazzi Rosso, Bianco en Tursi. Ik bezocht ook nog het Palazzo Spinola (4 EUR). Het ligt allemaal op loopafstand van elkaar in het centrum van Genua.

Hoeveel tijd: Niet veel. Ik liep er in totaal 2,5 uur rond op een vroege dinsdagochtend. De paleizen zijn gelukkig al vroeg geopend, sommige om 8.30 uur en andere om 9 uur.

Opvallend: Ze heten in het Italiaans ‘paleizen’, maar het zijn eigenlijk ruime stadswoningen van rijke kooplieden en bankiers. Iedere eigenaar probeerde zijn paleisje zowel van binnen als van buiten in een unieke eigen stijl te laten ontwerpen. Ze hadden alleen niet allemaal even veel smaak.

Na een rondgang door 4 van deze woningen had ik er wel genoeg van. De meeste ruimtes zijn nu in gebruik als tentoonstellingsruimtes van 16^e/17^e/18^e-eeuwse schilderijen. Hoewel er een enkele bekende naam tussen zit (Rubens was kind aan huis, en schreef zelfs een boek over de architectuur van de paleizen), is het vooral materiaal van het 2^e garnituur.

In alle 4 paleizen was ik de enige bezoeker, en werd ik op de voet gevolgd door een suppoost die voor mij de deuren van alle zalen opende. En dat waren er nogal wat: elk paleis bestaat uit 3 of 4 verdiepingen. Ik was blij dat ik op het fraaie dakterras van de Palazzo Bianchi weer werd vrijgelaten.