#444: Mantua en Sabbioneta

Wat is het?
Mantua en Sabbioneta zijn twee plaatsjes op de Po-vlakte die hun glorietijd beleefden tijdens de Renaissance. Ze stonden beiden onder het gezag van de Gonzaga-familie, rijke hertogen die vanaf de tweede helft van de 15e eeuw hun geld staken in kunst, architectuur en stedelijke ontwikkeling.

Cijfer: 7,5 (Ik bezocht alleen Mantua, het grotere en meest bekende van de twee steden. Het is een fascinerende plaats om over te lezen, vol met kunstgeschiedenis. De werkelijkheid anno 2012 viel een tikje tegen. Zeker wel mooie dingen gezien: het plafond van de Camera degli Sposi en de sinopia’s (voortekeningen voor fresco’s in zwart en rood op de muur) in het Palazzo Ducale en de verrassende pracht van de Sant’Andrea-kerk bijvoorbeeld. De stad zelf heeft wel zijn Renaissance-stratenplan behouden, maar de meeste gebouwen zijn van later datum en niet zo boeiend.)

Toegang: 10,50 EUR voor het Palazzo Ducale (inclusief audiogids), 8 EUR voor het Palazzo del Tè. De Sant’Andrea-kerk en het schattige 12e eeuwse ronde kerkje Rotonda di San Lorenzo zijn gratis te bezoeken.

Hoeveel tijd: Omdat Mantua nogal ver van alles ligt, moet je er wel een hele dag voor uittrekken. Ik reisde per boemeltrein uit Ferrara, dan kost het twee uur. In vijf uur heb ik vervolgens de belangrijkste bezienswaardigheden van het plaatsje afgelopen, én heerlijk geluncht met o.a. de lokale specialiteit tortelli di zucca (pasta gevuld met pompoen).

Opvallend: Mantua komt met maar liefst twee monumenten voor in ‘101 hoogtepunten van de kunstgeschiedenis’. De Sant’ Andrea-kerk van Leon Battista Alberti stamt uit het eind van de 15e eeuw. Vanaf de facade tot en met het interieur is het ontwerp gebaseerd op de vorm van een Romeinse triomfboog. Helaas staat op het moment zowat het hele schip in de steigers. Verbluffend mooi en gelukkig wel te zien is de grote koepel, een 18e eeuwse toevoeging. Die koepel zie je ook al van veraf als je vanaf het station aan komt lopen, maar de kerk zelf vinden is nog niet zo gemakkelijk – hij valt in het niet tussen alle andere grote gebouwen in het centrum.

Het andere hoogtepunt is het Palazzo del Té, van Giulio Romano. Dit is in de 16e eeuw gebouwd als buitenverblijf voor de Gonzaga’s, op de plaats waar de stallen waren. Het is gemaakt van baksteen, maar dat zie je aan de buitenkant niet omdat het helemaal bepleisterd is met stuc. In de kunstgeschiedenis geldt het als vroeg voorbeeld van het maniërisme, dat brak met de strenge vormen van de renaissance. Het echt mooie zit trouwens aan de binnenkant – iedere kamer heeft een uniek interieur, soms met fresco’s, soms met tapijten of reliëfs. De belangrijkste zaal is beschilderd met levensgrote afbeeldingen van de hertog’s favoriete paarden.

#445: Ferrara

Wat is het?
Ferrara staat bekend om zijn stadsplan uit 1492, uit de tijd van de Renaissance. De heersende familie d’Este trad op als sponsor voor architecten, kunstenaars en muzikanten. Beïnvloed door het humanisme creëerden ze de ‘ideale stad’. Ze lieten extra stevige vestingingswerken bouwen en nieuwe straten aanleggen, en verbonden zo de oude middeleeuwse stadsdelen met de nieuwe. Hun volgelingen bouwden er hun paleisjes.

In 1999 is het werelderfgoed uitgebreid tot de gehele omliggende Po-delta, vooral voor de buitenhuizen van de familie d’Este.

Cijfer: 6,5 (Tussen de vele Italiaanse steden op de werelderfgoedlijst is dit niet zo heel bijzonder. Het lijkt ook op Mantua, waar ik de dag ervoor was, maar dan zonder absolute hoogtepunten. Het leukst vond ik de kleine paleizen zoals Casa Romei en Palazzina Marfisa d’Este.)

Toegang: Het loopt aardig op met de entreegelden hier. 8 EUR voor het kasteel, 7 EUR voor de paleizen in het oosten van het centrum, 3 EUR voor het Casa Romei. De bezienswaardigheden liggen verspreid over de stad, maar het is te voet allemaal goed te doen. Nergens was het echt druk.

Hoeveel tijd: Halve dag, of langer als je alle musea in gaat. Ferrara ligt heel centraal in het noordoosten van Italië, het is dus ook een handige uitvalsbasis om plaatsen zoals Venetië, Modena en Mantua te bezoeken.

Opvallend: Blikvanger van de stad is het Castello Estense, het grote kasteel. Het ligt pal in het centrum, voorzien van hoge torens en een slotgracht. Binnen leer je via informatieborden de geschiedenis van de stad en de familie d’Este kennen. Ook zijn er kamers met oorspronkelijke muur- en vooral plafondschilderingen bewaard gebleven. Men heeft ervoor gekozen om grote spiegels op de grond te plaatsen, zodat je je nek niet op hoeft te rekken om het allemaal goed te kunnen zien. Apart…